Tanau Gwyllt Difrifol

 

Mae’r term tanau gwyllt yn cyfeirio at danau heb eu cynllunio a thannau heb reolaeth yn yr amgylchedd naturiol. Mae rhostiroedd, gweundiroedd a choedwigoedd mewn perygl arbennig gan fod porfa, eithin a grug sydd yn y cynefinoedd hyn yn dueddol o ddioddef tanau gwyllt.

Amhariad oherwydd Tanau Gwyllt Difrifol 

Gallai tanau gwyllt amharu ar nifer o agweddau ar fywyd o ddydd i ddydd; er enghraifft gallai ffyrdd ac ysgolion gael eu cau a gallai fod angen gwacáu pobl o ardaloedd trefol yr effeithiwyd arnynt.

Os oes rhaid i’r gwasanaethau brys ddelio â thanau gwyllt, yna mae’n eu hatal rhag delio ag achosion brys eraill ac mae’n anodd cynnig y gwasanaeth arferol.  

Er bod effaith tanau gwyllt yn eithaf bach o gymharu ag achosion brys eraill, gallai lleoliad tanau gwyllt achosi difrod neu effeithio ar yr isadeiledd cludiant ac ynni (er enghraifft ffyrdd, meysydd awyr, piblinellau a llinellau pŵer), eiddo masnachol a chartrefi a chnydau. Maent hefyd yn llygru’r aer oherwydd y mwg a’r mygdarth a gallent lygru dŵr a chynefinoedd. Gallai dŵr gael ei lygru wrth i ludw a gronynnau eraill doddi mewn dŵr daear a chyflenwadau cronfeydd dŵr. 

Mae nifer y bobl sy’n cael eu hanafu oherwydd tanau gwyllt yn dueddol o fod yn isel, ond gallant achosi trallod sylweddol a phroblemau iechyd posibl i’r cyhoedd, megis cynnydd mewn anhwylderau anadlol oherwydd mwg neu fygdarth.

Yn y tymor hir, gallai’r creithiau sy’n cael eu gadael ar y tirlun effeithio ar dwristiaeth.

Achosion Tanau Gwyllt

Dechreuir tanau gwyllt yn bennaf oherwydd gweithgarwch dynol. Gallai hyn fod yn ddamweiniol, trwy esgeulustod megis o ganlyniad i farbeciws neu danau gwersyll, neu gallant fod yn fwriadol. Mae gwreichion o linellau pŵer a chludiant, neu ynnau mewn ardaloedd hyfforddi milwrol hefyd wedi achosi tanau gwyllt. Mae ffenomenau naturiol megis mellt hefyd yn achosi cyfran o danau gwyllt.

Mae rhai amodau tywydd, er enghraifft tywydd poeth, sych neu wyntog yn amodau da i danau gwyllt ddechrau neu ledaenu. Mae’r amodau tywydd hyn yn dueddol o fod yn fyrhoedlog ac nid ydynt yn digwydd trwy’r flwyddyn. Mewn blynyddoedd o sychder sylweddol, mae niferoedd y tanau gwyllt fel arfer yn codi.

Tarfu Economaidd

Mae tarfu ar wasanaethau a busnesau’n arwain at gostau economaidd sylweddol. Mae ymateb, glanhau ac adfer (gan gynnwys costau adfer) yn ychwanegu at gost economaidd tân gwyllt difrifol.